Veel overgangsrituelen die binnen de Zenbeoefening plaatsvinden bevatten ergens aan het begin van de ceremonie de sangespreuk ofwel het vers van de verzoening. Dit vers brengt een zuivere en ongeconditioneerde staat van bewustzijn voort. Het laat ons kennis maken met een geesteshouding die een nieuwe manier van zijn bevordert en een geest die ontvankelijk en open is voor transformatie.

De leefregels als je leven nemen is een ernstige zaak. Als we beloven ons eraan te houden en uitdrukking te geven aan de wijsheid en compassie van de Tathagata, gaan we een nieuw gebied en een nieuw tijdperk binnen dat anders is dan wat we gekend hebben. Bij deze overgang biedt het vers van de verzoening, het berouw en de acceptatie, een schone lei.

De spirituele zoektocht begint wanneer we hart en geest openen en de mogelijkheid om dit menselijk leven volkomen te verwerkelijken bewust voor ogen gaan houden. We noemen het: de geest van Bodhi wakker maken.
Dit ontwaken van de Bodhigeest betekent eenvoudigweg zien, horen, voelen, ervaren en verwerkelijken op een manier die we ons daarvóór zelfs niet konden indenken. Het houdt in dat de poorten van waarnemen en gewaarzijn openen.

Gewoonlijk komt hieruit beoefening voort. Beoefening is doen. Beoefening betekent je toeleggen en dingen toepassen. We zijn geen toeschouwers meer die langs de kant staan te kijken. We zijn deelnemers geworden.

Met je verbintenis je erop toe te leggen en steevast vol te houden ontdek je en verwerkelijk je. Als gevolg beginnen de leefregels vorm te krijgen als je eigen leven. We worden ons op een hele persoonlijke manier bewust dat de levensstroom van de Boeddha’s en Stamhouders die van alle levende wezens is. Niet alleen is die levensstroom van de Boeddha’s en Stamhouders identiek met die van ons, maar identiek met de levensstroom van alle levende wezens, waarbij wijzelf natuurlijk zijn inbegrepen.

Werkelijke verzoening vindt alleen plaats als de geest van verlichting is ontwaakt en er beoefening wordt gedaan. Dan hebben we te maken met een heel krachtige spirituele magneet die alles in de kring van beoefening trekt. Het ontwaken van Bodhi, beoefening en verlichting worden zo één werkelijkheid.

Alle kwaad door mij begaan sinds onheuglijke tijden. Iedere oorzaak heeft een gevolg en ieder gevolg is de volgende oorzaak. Maar we moeten altijd het feit in gedachten houden dat oorzaak en gevolg één zijn; het zijn geen twee duidelijk gescheiden gebeurtenissen. Oorzaak gaat niet vooraf aan gevolg, en gevolg komt niet voort uit oorzaak. Daarom beweegt karma zich niet alleen maar in één richting. Het beweegt zich zelfs zowel voorwaarts in de tijd en ruimte èn achterwaarts. Het doordringt welke richting dan ook!

Komt voort uit beginloze hebzucht, haat en verwarring. Hebzucht, haat en verwarring zijn de drie vergiften. Ze vormen het fundament van onheilzaam handelen, ofwel slecht karma. Wanneer ze zijn omgevormd worden ze de drie deugden - compassie, wijsheid en verlichting, die het fundament van heilzaam handelen, dus goed karma, zijn. Deze beschrijven een manier van zijn die in harmonie is met de natuur van alle dingen.

En is begaan met mijn lichaam, spraak en geest. Lichaam, spraak en denken zijn de sferen van actie waar karma is gecreëerd, zowel goed als slecht. Wat we doen met ons lichaam, met wat we zeggen en met wat we denken leidt allemaal tot gevolgen, en brengt specifiek karma voort. We moeten ons dit diep realiseren.

Lichaamstaal spreekt naar buiten en naar binnen. Als we onze vuisten ballen en onze tanden knarsen, brengen we mentaal en lichamelijk woede teweeg. Als je je handen in de meditatiemudra plaatst, die wel de kosmische mudra genoemd wordt, dan breng je een bewustzijnsstaat voort die introspectie en vrede weerspiegelen. Wat we met ons lichaam doen maakt ons wie we zijn. Daarom alleen al is de positie van zazen zo belangrijk.

Als we buigen geven we uitdrukking aan het lichaamskarma van de drie deugden. Het is haast onmogelijk de betekenis hiervan in woorden uit te drukken. Het is voornamelijk een proces van persoonlijke ontdekking. Als je eenvoudigweg in meditatie zit met je handen in de kosmische mudra, zal je ervaren hoe die handpositie je hele wezen beïnvloedt, hoe het je aandacht kan leiden naar de diepste aspecten van jezelf. Er zijn andere handposities en sommige daarvan leiden de geest naar buiten, maar alle hebben te maken met het karma van ons lichaam.

Woorden zijn ook karma. Wat we zeggen heeft een enorme invloed op ons leven en op de wereld om ons heen. Als we de belofte doen de Weg te volgen, verbinden we ons met de karma van die eed. Als we de Boeddha aanroepen of bezingen zijn we één met de Boeddha. Er is geen scheiding, geen apart staan. Als we daarentegen bidden: “God geef me een Mercedes” dan creëren we onmiddellijk een scheiding. Als onze woorden voortkomen uit liefdevolle vriendelijkheid en wijsheid, dan drukken ze dat uit. Als ze voortkomen uit hebzucht, haat en verwarring, dan drukken ze dàt uit. Bij het uiten van welwillendheid creëren we het karma van welwillendheid. Bij het uitdrukking geven van boosheid, creëren we het karma van boosheid.

En dan is er nog het ilusieve karma van het denken, dat maar al te vaak niet herkend wordt. Denken heeft in en van zichzelf de mogelijkheid om te transformeren. Transformatie kan eigenlijk in alle drie sferen plaatsvinden, maar we besteden over het algemeen weinig aandacht aan de oorzaak-en-gevolg kracht van het denken. We beschouwen het als een erg persoonlijk en onzichtbaar proces waar niemand anders iets van merkt. Maar gedachten stralen uit, net als de signalen van een telecommunicatie satelliet. We laten zien wat we denken op velerlei manieren. Wat we denken raakt de wereld en onszelf.

Als gedachten van hebzucht, haat en verwarring een grote rol spelen in onze binnenwereld, verteren ze ons eigen lichaam. Ze verwoesten ons. Dit geldt voor individuen en voor groepen. Je kan het soms duidelijk waarnemen in gezichten; iemand van vijftig kan eruit zien als honderd en vice versa. Waarom? Door wat we doen, zeggen en denken. Het is karma dat voortbrengt wie we zijn, hoe we ons leven leven en hoe we ons verhouden tot elkaar en tot onszelf. Het is zó eenvoudig en belangrijk.